Print
Category: កំណាព្យ

‎                  ខ្មែរ ស្រឡាញ់ខ្មែរ ស្នេហ៏ជាតិសាសន៏

                                (កំណាព្យពាក្យ៧)

ខ្មែរមានពូជពង្សវង្សតែមួយ     ខ្មែរមានទុក្ខព្រួយត្រូវជួយ
ខ្មែរ

ខ្មែរអ្នកនៅក្រុងឬអ្នកស្រែ        ខ្មែរខ្លាំងពូកែមិនកែគេច។

ខ្មែរចេះជួយខ្មែរជាមិត្តភាព  
    ខ្មែរមិនបន្ទាបរៀបកលល្បិច

ខ្មែរមានសាមគ្គីជាប់ជានិច្ច
       ខ្មែរមិនពន្លិចពូជសាសន៍ឯង។

ខ្មែរមិនប្រកាន់ជាតិវណ្ណៈ          ខ្មែរមានឆន្ទៈច្បាស់ ជាក់ស្តែង

ខ្មែររួមសាងជាតិមិន ឃ្លាតក្លែង ខ្មែរគេខ្មែរឯងជាតិតែមួយ។

ខ្មែរមានមេត្តាចិន្តាល្អ                ខ្មែរមានវប្បធម៌ល្អខំស្ទួយ

ខ្មែរស្រឡាញ់ខ្មែរមិន ប្រែព្រួយ ខ្មែរខ្ញុំជាតិមួយចេះ ជួយគ្នា។

ខ្មែរកាន់សាសនាដីកាព្រះ         ខ្មែរបានយកឈ្នះពៀរវេរា

ខ្មែរមិនចង់ឈ្លោះកាប់ ចាក់គ្នា  ខ្មែរចិត្តល្អជាពុទ្ធាផ្តាំ


ខ្មែរខំសាងល្អបន្តវង្ស               ខ្មែរមិនមែនល្ងង់ខ្មែរ ចេះចាំ

ខ្មែរមានខន្តីក្តីអត់ទ្រាំ               ខ្មែរមេដឹកនាំចិត្តហានក្លា។

ខ្មែរស្នេហ៍សាសនាស្មើ ជីវិត    ខ្មែរមានជីវិតគំនិតថ្លា

ខ្មែរចិត្តស្លូតត្រង់មាន សីលា    ខ្មែរមានតម្រាច្បាប់ក្រិត្យ
ក្រម។

ខ្មែរមានក្បួនច្បាប់វត្ត អារាម   ខ្មែរប្រព្រឹត្តតាមព្រះជាធំ

ខ្មែររៀនព្រះធម៌ទុកអប់រំ          ខ្មែរខំសន្សំតែក្តីល្អ។

ខ្មែរមានពូជពង្សវង្សល្អជា        ខ្មែរគឺខេមរាដ៏បវរ

ខ្មែរសាងក្តីសុខតាមព្រះធម៌     ខ្មែរស្នេហ៍ក្តីល្អបវរជាតិ៕

និពន្ធដោយៈ-សម្បូណ៌រិទ្ធ

(កម្ពុជាក្រោមខេត្តឃ្លាំង ថ្ងៃ២៤/០៣/២០១១)                                       

 

 

 

Print
Category: កំណាព្យ

 

ច្បាប់ស្រី
ម៊ឺន ម៉ៃ
បទភូជង្គលីលា 

/នេះបទកំណត់ចងជា       ភុជង្គលីលា        ចងជាច្បាប់ស្រី  
 កាលនាងឥរន្ទវតី          ចរចាកតាមប្តី       គឺបុណ្ណកយក្សា​  
 នាងវិមលាជាព្រះមាតា      បើកបន្ទូលថា       ហៃកូនពិសី​    
 នាងនឹងត្រាច់ត្រង់តាមប្តី​​​​​     ចេញចាគអំពី       ពិភពនាគនេះ   
/ទៅឋានមនុស្សលោកនាយអះ ចូរនាងចាំចេះ      បំរើស្វាមី       
 ធ្វើវត្តប្រតិបត្តិប្រក្រតី        កុំឲ្យស្វាមី         អាក់អន់ចិន្តា    
 នាង​អើយគម្តែងក្រឡា      ជាម្ចាស់សិរសា      កូនកុំមាក់ងាយ  
 ហៃកូនស្រីស្ងួនមាសម្តាយ    ក្រណាស់នាងអាយ   តាមដោយច្បាប់ស្រី
 ក្រមួយមិនបានសំដី        ពាក្យទន់តិចនៃ      ឲ្យញាតិចូលចិត្ត  
១០/ក្រមួយមិនចេះរិះគិត      ឃើញញាតិឆ្ងាយជិត  ហៅឡើងឆីស្លា   
 ទោះមានមិនមានក្តីណា     ពាក្យផ្អែមចរចារ      ទើបគេស្រលាញ់ 
 កុំជួញចិត្តស្មូរកំណាញ់      មិនមានអស់អញ     នឹងញាតិសន្តាន  
 កើតយសរបស់ផងបាន     កើតសុខក្សេមក្សាន្ត    ពីព្រោះក្ូនស្រី    
 ទោះនឹងនិយាយស្តី        ការកេរជាស្រី        កុំស្តីឡេះឡោះ   
១៥/ថាលេងដូចក្មេងញ៉េះញ៉ោះ ឃើញប្រុសកំឡោះ    សរសៀរចូលជិត 
 សើចព្រៀងកញ្ឆៀងមិនគិត   ប្រុសព្រើសបានចិត្ត    វាហ៊ានដោយសារ។
 ហៅស្រីអប្រិយឥតការ     ឥតមានឥរិយា        មាយាទក្នុងខ្លួន   
 សើរើពុំធ្វើនឹងនួន          ស្រដីមិនមួន        មិនមានអៀនអន់​ 
 ឃើញគេបៀតបែរគយគន់   សើចសួរចំអន់        ចំអកឲ្យប្រុស    
២០/ហៅស្រីអប្រិយទុរយស   មិនខ្លាចខ្លួនខុស       មារយាទក្រិត្យក្រម។
 ធ្វើការអង្គុយច្រឡំ         នឹងសមពុំសម       ថាឯងជាស្រី      
 មិនកោតមិនខ្លាចចិត្តប្តី     ឲ្យប្រុសដ៏ទៃ          មាក់ងាយប្តីណា   
 ហៅស្រីឥតលក្ខណា       ឥតមានកិរិយា        មារយាទពុំសម    ។  ធ្វើការផងណាប្រើខំ ​        ទោះត្បាញចាក់ដំ      នាងខំឲ្យហើយ 

២៥/កុំទុកទៅមុខទៀតឡើយ   ថាចាំបង្ហើយ         កំរណាស់ណា     

 ទោះធ្វើហូលគោមព្រែផ្កា    ដាក់ត្បាញហើយណា    បានស្រេចសឹមធ្វើ 
 ធ្វើឲ្យកើតកេរ្តិ៍ប្រសើរ       ហើយកុំឲ្យដើរ         លេងផ្ទះគេណា   
 ឲ្យស្ងួនខ្លឹមខ្លួនរក្សា        នាងខំធ្វើការ          ទាន់ខ្លួនក្រមុំ​​​​​​​​​​​​​      
 មានប្តីបានអ្វីជាខំ         រវល់កូនយំ           កំរចេះឆ្លៀត       
៣០/ព្រួយចិត្តគំនិតចង្អៀត     មួយហើយមួយទៀត    យំទារតែឆី       
 រីងព្រួយទាំងមួយទាំងពីរ     រកបានឲ្យឆី          ទើបបានបាត់មាត់​  
 ទោះកាន់ការធ្វើឲ្យស្ទាត់     ហូលគោមគាត់កាត់     អន្ទងត្បាញទៅ     
 កុំទុកក្នុងស្មុគស្មាញនៅ     ក្រែងដល់យូរទៅ       ខាតខូចអសារ       
 ហៃកូនស្រីស្ងួនមាតា       ចូរចាំរក្សា            កុំភ្លាចស្មារតី​​​​​​​​​​         
៣៥/ចូររករៀនយកច្បាប់ស្រី​​    ឲ្យកោតខ្លាចប្តី         គម្តែងក្រឡា         
 ធ្វើវត្តប្រតិបត្តិសោតណា     ឲ្យនាងរក្សា           ភ្នក់ភ្លើងទាំងបី       
 ឲ្យកាត់ឲ្យគង់ប្រក្រតី       សព្វថ្ងៃកុំបី            ភ្លេចផ្លុំឲ្យឆេះ         
 ក្រែងរាលដូចដាលព្រាយប្រេះ   កើតក្តៅរលេះ       រលាយអស់អង្គ      
 ភ្លើងក្រៅកុំនាំទៅក្នុង       ឲ្យឆេះបំផ្លុង            រីផ្លុំបង្កាត់               
៤០/ភ្លើងក្នុងមិនប្រុងប្រយ័ត្ន​     នាំមកបង្កាត់         ឲ្យឆេះឯក្រៅ         
 អុជអាលបណ្តាលឲ្យក្តៅ     ដាលដល់កូនចៅ       អសោច៍អប្រិយ     
 ឲ្យនាងខំប្រុងស្មារតី         មើលភ្លើងទាំងបី       រក្សាឲ្យគង់            
 ភ្លើងនោះឲ្យគុណពុំលង់      នឹងឲ្យឧត្តុង          ឧត្តមកន្លង           
 កើតយសរបស់ទ្រព្យផង      បរិបូរណ៍ឥតហ្មង       ប្រសើរក្តាត់ណា    
៤៥/ភ្លើងមួយនោះឲ្យរក្សា      គឺគុណមាតា​          បិតាស្ងួនគ្រង       
 ឲ្យនាងធ្វើដោយគន្លង       ប្រណិប័តន៍កុំឆ្គង       នឹងម្តាយឪពុក      
 ឲ្យខំថែទាំញ៊ឹកញ៉ុក         ចំណីចំណុក          ចំណង់អាត្មា        
 កុំឃាតទុកឆីឡើយណា      ឆ្ងាញ់ឈ្ងុយពិសា       ជូនជាប្រក្រតី​       
 ពាក្យពេចន៍ការកិច្ចអ្វីៗ       អត់អោនកុំបី          ឲ្យអន់ចិន្តា ។

៥០/ភ្លើងមួយគម្តែងក្រឡា...........គឺប្តីអាត្មា..............ឋិតថេររួមរ័ក្ស 


  ឲ្យនាងប្រណិប័តជឿជាក់............កុំធ្វើឲ្យអាក់............ឲ្យអន់ចិត្តប្តី 
 

  អន់អោនខ្លាចខ្លួនជាស្រី.............កុំអោយស្រដី...........ទុកគេជាស្មើរ 


  ទោះកើតហេតុភេទសារពើ...........ពាក្យពុំប្រសើរ..........ជញ្ជឹងចាំស្តាប់ 

 

  ទោះប្តីស្រដីពុំគាប់.................ពុំគូរឲ្យប្រាប់...........បានដឹងដល់ម្តាយ 
 

  ៥៥/កើតខឹងរែងរីងខ្ចរខ្ចាយ..........លឺពាក្យពីម្តាយ..........ខ្សឹបខ្សៀវប្រាប់ប្តី  
 

  មិនក្សាន្តបែកបានពីប្តី..............កើតជាសំដី.............សួរចុះសូរឡើង ​​ 
 

  ពុំស្ងាត់ស្ងៀមមាត់ចចើង.............ជជែកនាំឡើង..........ចចើងមិនបាត់ 
 

  តតាំងពាក្យខ្លាំងមិនបាត់.............មិនស្ងៀមឲ្យបាត់........ឨយបានទីសុខ  

  ជជែកស្ទើរបែកទាំងស្រុក............មិនមានហៅសុខ.........យូរលង់ឡើយនៃ  

  ៦០/នេះហៅភ្នក់ភ្លើងទាំងបី...........ម្តាយផ្តាំកូនស្រី..........ឨយខំរក្សា 

  នាងអើយគម្តែងក្រឡា..............ខុសឆ្គងម្តេចម្តា...........ម្តាយផ្តាំកូនស្រី 

  ឨយអត់សង្កត់ហឫទ័យ..............កូនកុំស្រដី.............ដើមប្តីកំបាំង 

   កុំជេរកុំចេញជាខ្លាំង................ខ្សត់ខ្សោយខ្លៅខ្លាំង........នាងកុំមើលងាយ 

  ល្ងង់ខ្សោយប្រើឲ្យនិយាយ............ណែនាំលេងលាយ........ឲ្យស្រួលវាចា 
 

៦៥/ទោះប្តីស្រដីម្តេចម្តា............ខេខឹងជេរថា.............បោះពាក្យទម្ងន់ 

   ក្រោធក្រេវឆុលឆេវមិនអន់...........មិនអាក់ស្រាកស្រន់........ដោយចិត្តគ្នាន់ខ្នាញ់ 
     រអ៊ូរទាំទន្ទេញ....................ជេរថាជន្លេញ............ត្បិតទាស់នឹងចិត្ត 

ឨយកូនស្រីស្ងួនខំអត់..............ឨយបានរលត់............រលាយកំហឹង 
កុំកូនកាន់ខ្លួនប្រែប្រឹង..............តតបទៅនឹង.............អ្នកជាស្វាមី 
៧០/ខេខឹងត្រញឹងសំដី.............មិនគិតខ្លួនស្រី............ស្រដីទ្រគោះ 
ប្រកែកស្តីពាក្យគំរោះ...............គំរានបញ្ឆេះ..............បញ្ឆោរឨយខឹង 
រឹងរូសមើលមុខសំឡឹង..............សំឡក់ទៅរ៉ង.............ចចឹងចង់ឈ្លោះ 
រឹងឆ្លងឆ្លើយពាក្យបញ្ឆេះ.............បំបែកជាឈ្លោះ............បំបែរពុំទៀង 
ជេរថាឆ្កែឆ្មារបំព្រៀង...............ដៀលត្មះចញ្ឆៀង...........បញ្ឈឺចិត្តប្តី 
៧៥/បោះបោកប្រទះអ្វីៗ.............ចាប់ចោលទៅដី...........បែកបាក់ពុំគិត 
មិនស្រួលទទួលបាត់មាត់.............ម្នះម្នាក្នុងចិត្ត.............ឨយបានប្តីចាញ់ 
ទើបបានសុខចិត្តជាវិញ..............ហៅស្រីម្នះម្នេញ...........អាប់កេរ្តិ៍យសឆ្ងាយ 
ហៃកូនស្រីស្ងួនមាសម្តាយ............ខុសណាស់នាងអាយ........កុំធ្វើដូចគេ 
ទោះបីបើប្តីនាងជេរ.................នាងចូលទៅឯ.............ដំណេកគិតសិន 
៨០/ចេញមកនាងយកពាក្យទន់........ស្រដីឨយអន់.............ស្រាយទោសនោះទៅ
ទៅបីបើប្តីប្រដៅ...................ចូរនាងចាំនៅ.............ទុកក្នុងអាត្មា​​ 
ពាក្យពេចន៍កុំភ្លាចឡើយណា..........ក្រែងឆ្គងម្តេចម្តា............ត្បិតបានផ្តាំស្រាប់ 
ព្រោះឯងមិនក្រែងមិនស្តាប់...........ពាក្យគេបង្កាច់.............បង្កើតតែឈ្លោះ 
ឥតសុខអាក្រក់តែឈ្មោះ.............ឮគេប្រឈ្លោះ.............មិនចេះហៅល្ហែ 
៨៥/នេះពុំរាប់ជាស្រ្តីទេ..............ជាអ្នកប៉ោឡែ.............ចិត្តចោរដកទង 
ឨយមាត់បង្រ្គបប្តីផង................ឨយគេស្តាប់ហោង.........ថាឯងគ្រាន់បើ  
គឺមោះនាងនោះមិនប្រើ..............មិនបើកឨយឨយដើរ........បញ្ចើឨយទេ 
ទោះបីប្តីប្រើមាសមេ................កុំកូនចំអែរ...............ចំអៀកមិនទៅ 
ឆ្ងាយជិតកុំគិតរង់នៅ................ក្រោកក្រេសដើរទៅ.........កុំឨយប្តីជេរ 

Print
Category: កំណាព្យ

 

ប្រវត្តិកំណាព្យខ្មែរ

បើ យើង​ពឹង​ផ្អែក​លើ​បទ​ភ្លេង និង​ទំនុក​ច្រៀង​នៃ​វង់​ភ្លេង​អារក្ស​ដែល​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ តន្រ្តីខ្មែរ​យល់​ថា ជា​វង់ភ្លេង​ខ្សែ​ដែល​កើត​មុន​គេ ដូច​គ្នា​នឹង​គ្រឿង “ដំគង​កាប់​ក្របី​របស់​បង​ប្អូន​ជន​ជាតិ” ដែរ​នោះ ជា​តន្ត្រី​សម្រាប់​បម្រើ​ពិធី​ផ្សេងៗ  បូជា​អារក្ស​អ្នកតា ដែល​ជា​ជំនឿ​របស់​ខ្មែរដើម ហើយ​ដែល​កើត​មាន​​តាំង​ពី​មុន​សម័យ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា និង​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា រហូត​ចូល​មក​កម្ពុជា “៣០៩ឆ្នាំ មុនគ.” នេះ….

ម្យ៉ាងទៀត បើ​យើង​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ទំនុក​ច្រៀង បទ​ភ្លេង​នៃ​វង់​ភ្លេង​ប្រពៃណី​(ភ្លេងការដែល​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​យល់​ថា​កើត​មាន​តាំង​ពី​សតវត្សរ៍​ទី១ នៃ​គ្រឹស្ត​សករាជ គឺ​ក្នុង​ពេលដែល​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍ មង្គលការ ព្រះថោង​និង​នាងនាគ (ហ៊ុនទៀន និង​នាង​លីវយី ឬ​ព្រះនាង​សោមា​កូនព្រះច័ន្ទ្រ)ហើយ​ដែល​មាន​បទ​មួយ​ចំនួន​ទាក់​ទង​នឹង​ប្រវត្តិសាស្រ្ត ដូចជា​ បទព្រះថោង​នាងនាគ នាគព័ន្ធ ជាដើម យើង​ឃើញ​ថា​កំណាព្យ​ខ្មែរ​ដែល​កើត​មាន​មុន​គេ គឺ​បទ​មេបួន ដែលក្នុង​មួយ​ល្បះខណ្ឌ​មាន ៤ឃ្លា និង​ក្នុង​មួយ​ឃ្លា​មាន ៤ព្យាង្គ ស្មើគ្នា។

រហូត ​​មក​ដល់​ចុង​សតវត្សទី៦ ដើម​សម័យ​ចេនឡា ទើប​យើង​ឃើញ​មាន​៤ទម្រង់​កំណាព្យ​មួយ​បទ​ទៀត កើត​ឡើង  ឈ្មោះបទបថ្យាវត្ត គឺ​ក្នុង​១​ល្បះ​មាន​៤​ឃ្លា និង​ក្នុង​១​ឃ្លា​មាន​៨​ព្យាង្គ… ប៉ុន្តែ​ការ​ចាប់​ចុងចួន មិន​ដូច​បទ​កាព្យ​៨ ដែល​កើត​សម័យ​ក្រោយ​ទេ។

នៅ​ក្នុង​រឿង​រាមកេរ្តិ៍ ពី​ខ្សែ​១ ដល់​ខ្សែ​១០​ ដែល​កើត​មាន​នៅ​សម័យ​អង្គរ គេ​ឃើញ​មាន​ទម្រង់​កំណាព្យ ៥បទ​ទៀត កើត​ឡើង​គឺ 

បទកាកគតិៈ ដែល​ក្នុង​១​ល្បះ​ខណ្ឌ មាន​៧​ឃ្លា និង​ក្នុង​១​ឃ្លា​មាន​៤​ព្យាង្គ​ស្មើគ្នា។

បទព្រហ្មគីតិៈ ១​ល្បះ​មាន​៤​ឃ្លា – ឃ្លា​ទី​១​មាន​៥​ព្យាង្គ ឃ្លា​ទី​២​មាន​៦​ព្យាង្គ ឃ្លា​ទី​៣​មាន​៥​ព្យាង្គ និង​ឃ្លា​ទី​៤​មាន​៦​ព្យាង្គ។

បទពំនោលៈ ១​ល្បះ​មាន​២​ឃ្លា​ – ឃ្លា​ទី​១​មាន​៦​ព្យាង្គ ឃ្លា​ទី​២​មាន​៤​ព្យាង្គ និង​ឃ្លា​ទី​៣មាន​៦​ព្យាង្គ។

បទបន្ទោលកាកៈ ១​ល្បះ​មាន​៤​ឃ្លា – ឃ្លា​ទី​១​មាន​៤​ព្យាង្គ ឃ្លា​ទី​២​មាន​៦​ព្យាង្គ ឃ្លា​ទី​៣​មាន​៤​ព្យាង្គ ឃ្លា​ទី​៤​មាន​៦​ព្យាង្គ។

បទភុជង្គលីលាៈ ១​ល្បះ​មាន​៣​ឃ្លា – ឃ្លា​ទី​១មាន​៦​ព្យាង្គ ឃ្លា​ទី​២​និង​ទី​៣​មាន​៤​ព្យាង្គ។

ទម្រង់ កំណាព្យ​ទាំង​៥​ខាង​លើ មាន​តាំងពី​សម័យ​អង្គរ​មក​ម្ល៉េះ ប៉ុន្តែ​គេ​ពុំ​ទាន់​ឃើញ​ប្រើ​ឈ្មោះ​នៅ​ឡើយ។ រហូត​មក​ដល់​សតវត្ស​ទី​១៥ ឆ្នាំ១៤៩៨ ក្នុង​ល្បើក​អង្គរវត្ត-អ្នកប៉ាង ទើប​កំណាព្យ​ដដែល​នេះ​មាន​ប្រើ​ឈ្មោះ​ជា កាកគតិ ព្រល្មគីតិពំនោល បន្ទោលកាក និង​ភុជង្គលីលា។

នៅ ក្នុង​រឿង​រាមកេរ្តិ៍ ពី​ខ្សែ​៧៥​ ដល់​៨០ ដែល​ជា​ស្នាដៃ​បន្ត ហើយ​ដែល​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​អក្សរសាស្ត្រ​ជាតិ​យល់​ថា​ជា​ស្នាដៃ​កើត​ក្រោយ​ សម័យ​អង្គរ ឬ​ក៏​ក្រោយ​ពេល​ជ្រួល​ច្របល់​ចលាចល ព្រោះ​សៀម​លុក​លុយ​ក្រុងអង្គរ​នោះ គេ​ឃើញ​មាន​កំណាព្យ​ថ្មី​មួយ​ទៀត គឺបទពាក្យ៦ ដែល​ក្នុង​១​ល្បះ​មាន​៤​ឃ្លាក្នុង​១​ឃ្លា​មាន​៦​ព្យាង្គ​ស្មើ​គ្នា។

មក ដល់​សម័យ​ចតុមុខ ចាប់​ពី​ពេល​ដែល​ព្រះ​ចៅ​ពញាយ៉ាត​ប្តូរ​រាជធានី​ពី​អង្គរ​មក​តាំង​នៅ​ ស្រីសន្ធរ រួច​មក​ភ្នំពេញ និង​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ទីក្រុង​ចុះ​ឡើង ពី​ភ្នំពេញ​ទៅ​លង្វែក ពី​លង្វែក​ទៅ​ឧត្តុង្គ និង​កន្លែង​ដទៃ​ជា​ច្រើន​ទៀត រហូត​ដល់​សម័យ​នរោត្តម​ប្តូរ​ទីក្រុង​ពី​ឧត្តុង្គ​មក​ភ្នំពេញ… ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ គេ​ឃើញ​មាន​កំណាព្យ​ជា​ច្រើន​ទៀត​បាន​កើត​ឡើង។

បទពាក្យ៧  ក្នុង១ល្បះមាន៤ឃ្លា ក្នុង១ឃ្លាមាន៧ព្យាង្គ

បទពាក្យ៨៖ ក្នុង១ល្បះមាន៤ឃ្លា ក្នុង១ឃ្លាមាន៨ព្យាង្គ

បទពាក្យ៩៖ ក្នុង១ល្បះមាន៤ឃ្លា ក្នុង១ឃ្លាមាន៩ព្យាង្គ

បទពាក្យ១០៖ ក្នុង១ល្បះមាន៤ឃ្លា ក្នុង១ឃ្លាមាន១០ព្យាង្គ

បទពាក្យ១១៖ ក្នុង១ល្បះមាន៤ឃ្លា ក្នុង១ឃ្លាមាន១១ព្យាង្គ

ហើយ មាន​បទ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ដែល​ជា​របៀប​សរសេរ​បំភ្លៃ​ចេញ​ពី​បទ​ទាំងឡាយ​ខាង​ ក្រោយ​នេះ ដូចជា  បទនមោ បទកខ បទអក្សរលូនបទអក្សរសង្វាស បទ​កង្កែប​លោត​កណ្តាល​ស្រះ បទ​កង្កែប​លោត​លើ​គោក បទ​កង្កែប​លោត​ស្លាក់​ពេជ្រ បទ​កង្កែប​លោត​ផ្ទាត់​ខ្ចៅ បទ​នាគ​បរិព័ទ្ធ បទ​នាគ​គៀវ​ក្រវាត់ បទ​នាគរាជ​ប្លែង​ឫទ្ធ បទ​គោ​ព័ទ្ធ​ស្នឹង បទ​សឹង្ហតោ​លេង​កន្ទុយ បទ​រមាំង​ដើរ​ព្រៃ បទ​ផ្កា​ឈូក​រីក បទ​ក្រប​ចក្រវាឡ បទ​ម្ករ​ខ្ជាក់​កែវ បទ​ឆ័ត្រ​បី​ដាន បទ​រលក​យោល​យាវ បទ​រលក​ខ្ទប់​ច្រាំង បទ​សហរា បទ​វិវិធមាលី បទ​ពស់​លេប​កន្ទុយ បទ​ថយ​ក្រោយ​ចូល​ព្រែក បទ​សត្វ​កាង​ស្លាប បទ​រមាំង​បើក​បាស បទ​ទន្សាយ​ទីស​ទាស បទ​មាន់​ទឹក​បណ្តើរ​កូន បទ​សរថី​ទាញ​រថ បទ​អើយរ៉ា បទ​ត្រឡាច​ឡើង​ទ្រើង បទ​សុក្រទិន​វិសាល បទ​សោរទិន​វិសាល បទ​យត្តិភ័ង្គ បទ​ស​បាត់​ស​ប៉ឹង បទ​ជាប់​ទង បទ​ត្រី​ពិធព័ន្ធ បទ​សឡាប​លូន បទ​វង្សវិចិត្រ និង​ព្រះ​ចន្ទ្រ​បាំង​ឆ័ត្រ។

ទំនាក់​ទំនង​រវាង​កំណាព្យ និង​ទម្រង់​សិល្បៈ​ដទៃ​ទៀត

បើ យើង​សង្កេត​មើល​ស្នាដៃ​ផ្នែក​អក្សរសាស្ត្រ ដែល​បុព្វបុរស​ដូនតា​យើង​បាន​បន្សល់​ទុក​ដល់​យើង​សព្វថ្ងៃ​នេះ យើង​នឹង​ឃើញ​​ភ្លាម​ថា​ភាគ​ច្រើន​សុទ្ធ​តែ​ជា​កំណាព្យ​កាព្យ​ឃ្លោង ដូចជា​រឿង​រាម​កេរ្តិ៍ ទុំទាវ ទិព្វសង្វារ កាកី ច្បាប់ប្រុស ច្បាប់ស្រី ច្បាប់កេរ្តិ៍កាល ច្បាប់ក្រម ល្បើកជុច​និងត្រី (។ល។​និង។ល។នេះ​ជា​សក្ខីភាព​បញ្ជាក់​អំពី​វិធី​សាស្ត្រ​អប់រំ​បែប​បុរាណ​របស់​ដូនតា​យើង ដែល​យក​រូបភាព​កំណាព្យ “ពិរោះ​ត្រចៀក” ជា​មធ្យោបាយ ដើម្បី​ងាយ​ស្រួល​បញ្ចូល​ខ្លឹមសារ​នៃ​ការ​អប់រំ​ទូន្មាន​ទាំងឡាយ ដែល​លោក​ចង់​បាន ឲ្យ​ទៅ​ដក់​ជាប់​ចាំ​ជាប់​ក្នុង​សតិ​អារម្មណ៍​របស់​កុលបុត្រ​កុលធីតា​របស់​ ខ្លួន។

នៅ ក្នុងសង្គម​កម្ពុជា​យើង កំណាព្យ​មាន​ឥទ្ធិពល​ធំ​ណាស់។ ក្រៅ​ពី​ការ​រស់នៅ​និង​បំពេញ​តួនាទី​ដោយ​ឯកឯង​(ស្មូត្រ ឬ​សូត្រ​កំណាព្យកំណាព្យ​បាន​ជះ​ឥទ្ធិពល និង​មាន​ទំនាក់​ទំនង​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​បំផុត​ជាមួយ​នឹង​ទម្រង់​សិល្បៈ​ដទៃ​ ទៀត​របស់​ខ្មែរ​យើង ដូចជាៈ ភ្លេង​អារក្ស ភ្លេង​ប្រពៃណី​ភ្លេងការ” របាំ​ប្រពៃណី របាំ​បុរាណ ល្ខោន​ស្រមោល​(ស្បែកធំ-ស្បែកតូចល្ខោនខោល​(ល្ខោន​ពាក់​មុខយីកេ​អាប៉េ ល្ខោន​មហោរី ល្ខោន​បាសាក់ អាយ៉ៃ ចាប៉ី(។ល។​និង​។ល។)

ទម្រង់​សិល្បៈ​ទាំងអស់​នេះ ត្រូវ​ការ​កំណាព្យ​ជា​ចាំបាច់ សម្រាប់​ជួយ​កម្រិត​ទម្រង់ ជួយ​លើក​សម្ផស្ស និង​សោភ័ណ​របស់​ខ្លួន។

ចំពោះ អ្នក​សិក្សា​ទម្រង់​សិល្បៈ​ខ្មែរ​វិញ កំណាព្យ​ក៏​ជា​កត្តា​មួយ​សំខាន់​ក្នុង​កត្តា​ច្រើន​ទៀត ដែល​ជួយ​បញ្ជាក់​អំពី​ចំណាស់ និង​ទម្រង់​សិល្បៈ​នីមួយៗ។ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ទម្រង់​សិល្បៈ​ដទៃ​ទៀត​ក៏​បាន​ជះ​ឥទ្ធិពល​ធំ​ធេង​ដែរ សម្រាប់​បញ្ជាក់​អំពី​ចំណាស់​នៃ​កំណាព្យ​នីមួយៗ​របស់​យើង។ ដូច្នេះ​បើ​ចង់​សិក្សា​កំណាព្យ​ខ្មែរ គួរ​សិក្សា​ពី​ទម្រង់​សិល្បៈ​ខ្មែរ​ដទៃទៀត​ផង ហើយ​បើ​ចង់​សិក្សា​ពី​ទម្រង់​សិល្បៈ​ដទៃ​ទៀត ក៏​មិន​អាច​បោះបង់​ចោល​កំណាព្យ​បាន​ដែរ។

——————————————————————————-

អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ “សិល្បៈតែងកំណាព្យ” និពន្ធដោយ ពេជ្រ ទុំក្រវ៉ិលភ្នំពេញ ២០០២។

Copyright 2011 ស្មារតីខ្មែរ - កំណាព្យ. Designer Joomla templates powered by best poker sites. All Rights Reserved.